Bartosz Dowgiałło: Nowe przepisy od 12 sierpnia 2026 roku i polskie BDO

„Platformy sprzedażowe będą miały prawny obowiązek sprawdzania, czy ich sprzedawcy są zarejestrowani w odpowiednich rejestrach producentów opakowań. Oznacza to radykalne uszczelnienie całego systemu Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (EPR)” – o zmianach, które od 12 sierpnia 2026 r. obejmą sklepy internetowe i firmy wysyłające towary za granicę, nowych obowiązkach związanych z BDO i EPR oraz ryzyku blokady sprzedaży na marketplace’ach opowiada Bartosz Dowgiałło, head of EPR w Olimp Marketplace.

Bartosz Dowgiałło

Jako Head of EPR wspiera firmy w poruszaniu się w złożonym środowisku regulacji środowiskowych. Dzięki wieloletniemu doświadczeniu w prowadzeniu biznesów B2B i B2C potrafi szybko zrozumieć model operacyjny organizacji i wychwycić istotne potrzeby partnerów bez konieczności rozbudowanych briefingów. Od 2011 r. mieszka w Czechach, gdzie łączy operacyjnie rynki polski i czeski, dbając o ich spójność i efektywną współpracę. Na co dzień pracuje blisko procesów e-commerce, co pozwala mu patrzeć na kwestie EPR oraz skalowanie biznesu przez pryzmat rentowności i realiów pracy zespołów operacyjnych.  Motywuje go ciągły rozwój i ciekawość, które doprowadziły go do obecnej specjalizacji. Poza pracą zawodową zajmuje się muzyką – traktuje ją jako przestrzeń uważności i precyzji, uczącą słuchania oraz łączenia wielu wątków w spójną całość. Te doświadczenia przekłada również na podejście do projektowania bezpiecznych i efektywnych procesów biznesowych.  

Słuchaj podcastu „E-commerce bez tajemnic”

Od 12 sierpnia 2026 r. rejestracja opakowań w BDO staje się obowiązkowa dla kolejnej grupy przedsiębiorców. Kogo dokładnie dotyczy ten obowiązek i czy sklepy internetowe są w tej grupie?

Tak, sklepy internetowe bezwzględnie znajdują się w tej grupie. 12 sierpnia 2026 r. wchodzi w życie unijne rozporządzenie PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation). Sam obowiązek rejestracji opakowań dla podmiotów wprowadzających je na rynek nie jest całkowitą nowością, ponieważ w przepisach krajowych istnieje od lat – jednak wielu sprzedawców go ignorowało.

To, co rewolucjonizuje PPWR, to sposób kontroli. Rozporządzenie przesuwa ciężar weryfikacji z niewydolnych urzędów państwowych na marketplace’y oraz firmy oferujące usługi fulfillmentowe.

Platformy sprzedażowe będą miały prawny obowiązek sprawdzania, czy ich sprzedawcy są zarejestrowani w odpowiednich rejestrach producentów opakowań. Oznacza to radykalne uszczelnienie całego systemu Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (EPR).

Jakie konkretnie działania musi podjąć właściciel sklepu internetowego, żeby przygotować się na nowe przepisy?

Każdy e-sprzedawca musi podjąć dwa strategiczne kroki:

• Rejestracja w krajowym BDO. Sklepy sprzedające na rynku polskim i pakujące towary muszą sprawdzić poprawność swojego wpisu w rejestrze BDO.
• Rejestracja w zagranicznych systemach EPR. Jeśli sklep prowadzi sprzedaż zagraniczną (cross-border), w świetle przepisów staje się podmiotem wprowadzającym opakowania na tamte rynki. Musi zarejestrować się w odpowiednikach BDO w każdym kraju docelowym. Obowiązek ten powstaje bez żadnych wyjątków – już od pierwszego zrealizowanego zamówienia.

Jakie kary grożą firmom, które nie dopełnią obowiązku rejestracji w BDO lub zrobią to nieprawidłowo?

• Kary finansowe. Przepisy krajowe przewidują surowe kary administracyjne sięgające nawet miliona złotych. W praktyce mniejsi sprzedawcy, którzy popełnią drobne uchybienia, rzadko otrzymują najwyższy wymiar kary, jednak nawet mniejsze sankcje finansowe są dla biznesu bolesne.
• Blokada sprzedaży (największe ryzyko). Najbardziej dotkliwą i natychmiastową konsekwencją nowego systemu kontroli będzie zablokowanie ofert oraz konta sprzedawcy przez marketplace (np. Allegro, Amazon) na rynkach, na których firma nie wykaże prawidłowego numeru rejestracyjnego.

Gdzie najczęściej przedsiębiorcy popełniają błędy przy rejestracji i zgłoszeniu opakowań w systemie BDO?

Najczęstsze pomyłki to błędy formalne, przez które wnioski są odrzucane przez urzędników:

• Brak opłaty rejestrowej. Zapominanie o dołączeniu dowodu wpłaty do wniosku.
• Ignorowanie roli wprowadzającego. Niewypełnianie istotnego dla e-commerce Działu VI, Tabeli 4 w systemie BDO (miejsca przeznaczonego dla sprzedawców wprowadzających produkty w opakowaniach).
• Pomijanie frakcji materiałowych. Sklepy często rejestrują kartony i folię stretch, zapominając o drewnie (np. palety, na których wysyłany jest towar) czy metalu (np. metalowe spinki zabezpieczające taśmy ściągające).

Wiele firm działa zarówno w Polsce, jak i za granicą. Jak obowiązki wynikające z krajowego BDO mają się do europejskich regulacji EPR?

Wśród przedsiębiorców e-commerce pokutuje mit, że rejestracja w polskim BDO zamyka temat opakowań przy wysyłkach zagranicznych. To błąd. Rozporządzenie PPWR ma wyższą rangę prawną niż przepisy krajowe, ale nie tworzy jednego, unijnego rejestru.

Posiadanie polskiego numeru BDO w żaden sposób nie zwalnia z obowiązków za granicą. Chcąc legalnie wysyłać paczki do innych krajów UE, należy uzyskać lokalny numer EPR w każdym państwie docelowym oraz prowadzić tam osobną, regularną sprawozdawczość.

EPR, czyli rozszerzona odpowiedzialność producenta, obowiązuje już w wielu krajach UE. Które rynki mają najbardziej rygorystyczne wymagania i na co polskie firmy powinny uważać najbardziej?

Poziom skomplikowania procedur zależy od kraju:

• Hiszpania. Do rejestracji wymaga posiadania hiszpańskiego numeru NIP, co mocno wydłuża procedurę i podnosi koszty.
• Austria. Stawia wysokie wymagania formalne. Jedna ze ścieżek rejestracji wymaga uzyskania klauzuli apostille, co opóźnia proces.
• Niemcy. System działa bardzo sprawnie, ale kontrole posiadania numeru EPR są powszechne, zautomatyzowane i restrykcyjne.
• Francja. Najbardziej skomplikowany rynek, posiadający prawie 20 różnych rejestrów „śmieciowych”. Poza opakowaniami, bateriami czy elektroniką, Francuzi wymagają osobnych rejestracji m.in. dla tekstyliów, zabawek, produktów sportowych czy artykułów dla majsterkowiczów (DIY).

Jak wygląda proces rejestracji EPR na najpopularniejszych rynkach zagranicznych – Niemcy, Francja, Czechy – i czym różni się od polskiego BDO?

Mimo wspólnych dyrektyw unijnych, procedury w poszczególnych krajach drastycznie się różnią:

• Niemcy (Rejestr LUCID). Rejestracja jest w pełni cyfrowa, bezpłatna i można ją przejść samodzielnie przez internet w mniej niż jeden dzień. Istotnym obowiązkiem jest jednak równoległe zawarcie umowy w ramach tzw. systemu dualnego z niemiecką organizacją odzysku odpadów, która odpowiada za recykling. Sprawozdania składa się raz w roku.
• Czechy. Rejestracja jest bezpośrednia, ale trwa kilka tygodni ze względu na tradycyjną procedurę. Wymaga wysłania papierowej umowy, jej podpisania, odesłania, a następnie opłacenia rocznej faktury zaliczkowej. Dopiero wtedy wystawiane jest potwierdzenie, a sprawozdawczość w Czechach odbywa się w trybie kwartalnym.

Główna różnica – polskie BDO to system „wszystko w jednym” (opakowania, baterie, sprzęt elektroniczny pod jednym numerem). Na rynkach takich jak Niemcy czy Czechy każdy rejestr to osobny byt – wymaga oddzielnych wniosków, osobnych numerów EPR, odrębnych ścieżek i niezależnych sprawozdań.

Jak jest z firmami sprzedającymi na marketplace’ach jak Amazon czy Allegro – czy platformy przerzucają na nie część obowiązków związanych z EPR i BDO?

Nie, platformy niczego nie przerzucają. Te obowiązki z mocy prawa od zawsze ciążyły i ciążą bezpośrednio na sprzedawcach jako podmiotach wprowadzających towar w opakowaniu.

Nowość polega na tym, że przepisy PPWR wchodzące w życie w sierpniu 2026 r.stawiają marketplace’y w roli organu kontrolnego. Platformy nie przejmują obowiązków, ale stają się cyfrowym strażnikiem, zmuszonym do restrykcyjnej weryfikacji i blokowania firm, które nie przestrzegają prawa.

Jak długo trwa prawidłowe przygotowanie się do spełnienia obowiązków BDO i EPR i od czego w ogóle zacząć?

Proces ten zależy od liczby rynków, ale powinien opierać się na pięciu krokach:

1. Mapa rynków. Określenie, do jakich krajów wysyłasz paczki.
2. Weryfikacja wymogów. Sprawdzenie lokalnych przepisów i specyficznych rejestrów w danym kraju.
3. Forma rejestracji. Zweryfikowanie, czy w danym państwie rejestrujesz się bezpośrednio, czy wymagany jest tzw. autoryzowany przedstawiciel (lokalny podmiot reprezentujący Twoją firmę).
4. Rejestracja i kalendarz sprawozdawczy. Uruchomienie procedur (z uwzględnieniem np. opóźnień w Czechach) i pilnowanie terminów raportowania.
5. Ewidencja materiałowa. Wdrożenie rzetelnego systemu zliczania mas i frakcji odpadów wprowadzanych na każdy rynek w celu wykazania należytej staranności podczas kontroli.

Na rynku pojawiło się wielu doradców i firm oferujących pomoc w rejestracji. Po czym poznać sprawdzonego partnera i na co uważać przy wyborze?

Wybierając partnera do obsługi EPR, warto kierować się trzema kryteriami:

1. Multirynek (one-stop-shop). Najlepiej wiązać się z partnerem, który obsługuje wiele krajów. W dłuższej perspektywie wygodniej i bezpieczniej jest współpracować z jednym podmiotem niż koordynować pracę kilkunastu różnych agencji.
2. Doświadczenie w sprawozdawczości i audytach. Samo zarejestrowanie jednej lub dwóch firm nie czyni z kogoś eksperta. Sprawdzony partner to taki, który przeszedł przez pełne cykle sprawozdawcze, kontrole urzędowe i audyty środowiskowe.
3. Rekomendacje biznesowe. Ze względu na wysyp nowych doradców na rynku, kompetencje należy weryfikować rygorystycznie. Najlepszym źródłem wiedzy są polecenia od innych przedsiębiorców z branży, którzy przetestowali daną firmę w praktyce.

Co się zmieni po 12 sierpnia 2026 roku dla firm, które już są zarejestrowane w BDO – czy coś wymaga aktualizacji lub weryfikacji?

Dla firm działających tylko w Polsce konieczny jest audyt poprawności zgłoszenia – upewnienie się, że uwzględniono wszystkie frakcje (np. stretch, palety) oraz złożono zaległe sprawozdania. Dodatkowo od 12 sierpnia pojawia się nowy obowiązek wystawienia tzw. deklaracji zgodności (DoC) dla opakowań, potwierdzającej ich zgodność z restrykcyjnymi wytycznymi PPWR.

Ten obowiązek wystawienia deklaracji zgodności dotyczy wytwórców opakowań (czyli np. importerów lub sprzedawców pod własną nazwą lub znakiem towarowym). To, co dotyczy wszystkich sprzedawców to weryfikacja opakowań przed ich użyciem: sprawdzenie, czy producent opakowań jest zarejestrowany do EPR oraz weryfikacja, czy na kartonach znajdują dane kontaktowe i numer partii nadane przez fizycznego wytwórcę.

Jakie wskazówki możesz przekazać przedsiębiorcom, którzy chcą nie tylko spełnić wymogi prawne, lecz także zbudować długofalowo odpowiedzialną politykę opakowaniową w swoim e-commerce?

Budowanie nowoczesnej i ekologicznej polityki opakowaniowej powinno opierać się na pięciu filarach:

1. Eko-projektowanie (Eco-design). Projektowanie produktów i opakowań tak, aby były łatwe w recyklingu. Należy unikać opakowań wielomateriałowych, w których trudne lub niemożliwe jest oddzielenie np. tworzywa sztucznego od kartonu.
2. Ekologiczne wypełniacze. Rezygnacja z plastiku na rzecz wypełniaczy w pełni przyjaznych środowisku.
3. Light sizing / Right sizing. Maksymalne dopasowanie wielkości kartonu do gabarytów produktu. To istotny element walki z „wysyłaniem powietrza” (PPWR wprowadza limit pustej przestrzeni w paczkach transportowych do maksymalnie 50%).
4. Substytucja materiałowa. Systematyczne przechodzenie z opakowań z tworzyw sztucznych na opakowania papierowe, tekturowe i makulaturowe, które łatwiej poddać ponownemu przetworzeniu.
5. Edukacja konsumentów. Aktywne informowanie klientów o tym, dlaczego sklep stosuje dane opakowanie, jak prawidłowo je segregować i gdzie je wyrzucić. Transparentna polityka odpadowa nie tylko spełnia cele społeczne, ale pozwala budować realną i trwałą przewagę konkurencyjną na rynku e-commerce.

Artykuł pochodzi z e-booka „Dochodowy e-commerce 2026”. Kliknij w baner i pobierz.