Praca platformowa w Polsce ma zostać objęta nowymi regulacjami. Rząd przygotowuje ustawę, która może zmienić zasady zatrudniania kurierów współpracujących z platformami takimi jak Glovo, Pyszne.pl czy Uber. Projekt przewiduje domniemanie stosunku pracy, większą kontrolę nad algorytmami oraz dodatkową ochronę danych osobowych. Według zapowiedzi Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przepisy mają wejść w życie w 2027 roku.
Z tego artykułu dowiesz się:
- kiedy nowe przepisy dotyczące pracy platformowej mogą wejść w życie w Polsce,
- na czym polega domniemanie stosunku pracy i jak wpłynie na zatrudnianie kurierów,
- jakie obowiązki mogą zostać nałożone na platformy takie jak Glovo, Pyszne.pl czy Uber,
- dlaczego nowe regulacje ograniczą automatyczne podejmowanie decyzji przez algorytmy,
- czy zmiany w zatrudnianiu kurierów mogą wpłynąć na koszty dostaw w e-commerce.
Ustawa o pracy platformowej coraz bliżej Sejmu
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kończy prace nad przepisami regulującymi zatrudnienie za pośrednictwem platform cyfrowych. Jak poinformowała 9 listopada ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, projekt przeszedł już etap uzgodnień i konsultacji publicznych. W ostatnim czasie doprecyzowano m.in. definicje platformy cyfrowej i pracy platformowej.
Nowe regulacje mają wdrożyć dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2831 dotyczącą poprawy warunków pracy za pośrednictwem platform internetowych. Państwa członkowskie mają obowiązek wprowadzić odpowiednie przepisy do 2 grudnia 2026 roku. Polski rząd zapowiada jednak, że ustawa trafi do Sejmu w najbliższych miesiącach, a jej wejście w życie planowane jest na 2027 rok. Oznacza to, że krajowe regulacje mogą zacząć obowiązywać już po upływie unijnego terminu wdrożenia.
Zmiany dotyczą przede wszystkim firm organizujących pracę poprzez aplikacje, w tym platform dostawczych i przewozowych. Dla branży e-commerce istotne będzie rozróżnienie między przedsiębiorstwami świadczącymi zwykłe usługi logistyczne a podmiotami, które faktycznie zarządzają pracą za pośrednictwem platform cyfrowych.
Słuchaj podcastu „E-commerce bez tajemnic”
Kurierzy mogą zyskać domniemanie stosunku pracy
Jedną z najważniejszych zmian jest wprowadzenie wzruszalnego domniemania stosunku pracy. Mechanizm ma ułatwić ustalenie, czy osoba wykonująca zlecenia za pośrednictwem aplikacji powinna być traktowana jako pracownik. Zgodnie z opisem projektu przedstawionym przez PAP, w przypadku sporu wystarczające ma być uprawdopodobnienie, że praca była wykonywana pod kierownictwem i kontrolą platformy lub jej pośrednika. Wówczas to podmiot organizujący pracę będzie musiał wykazać, że nie istnieje stosunek pracy w rozumieniu Kodeksu pracy.
Domniemanie ma znajdować zastosowanie zarówno w postępowaniach sądowych, jak i administracyjnych prowadzonych przed Państwową Inspekcją Pracy. Nie oznacza to automatycznego przekształcenia wszystkich umów B2B i cywilnoprawnych w etaty. Decydujące pozostaną rzeczywiste warunki wykonywania obowiązków. Dla operatorów platform zmiana może oznaczać konieczność ponownej analizy modeli współpracy, dokumentacji oraz zasad nadzorowania kurierów. Ewentualne uznanie stosunku pracy może również wpłynąć na koszty zatrudnienia i organizację dostaw.
Algorytmy platform cyfrowych pod większą kontrolą
Projektowane przepisy obejmują również automatyczne systemy zarządzania pracą. Obecnie algorytmy mogą odpowiadać za przydzielanie zleceń, ocenę aktywności kurierów, ustalanie harmonogramów czy ograniczanie dostępu do aplikacji. Nowa ustawa ma zwiększyć przejrzystość takich mechanizmów oraz ograniczyć podejmowanie istotnych decyzji wyłącznie przez systemy automatyczne.
Szczególne znaczenie będzie miał udział człowieka w decyzjach wpływających na sytuację zawodową osoby wykonującej zlecenia, np. dotyczących zakończenia współpracy. Regulacje mają także wzmocnić ochronę danych osobowych pracowników platformowych. Projekt przewiduje dodatkowe obowiązki dotyczące przetwarzania informacji oraz sankcje za naruszenie przepisów.
Dla przedsiębiorców korzystających z dostaw realizowanych przez zewnętrzne platformy zmiany mogą mieć znaczenie pośrednie. Jeżeli operatorzy będą musieli zmodyfikować swoje modele zatrudnienia i zarządzania pracą, może to wpłynąć na warunki współpracy z restauracjami oraz sklepami internetowymi. Na obecnym etapie nie ma jednak podstaw, by przesądzać o wzroście cen dostaw.
Przeczytaj również: Rekord na polskim rynku kurierskim. 735 mln paczek trafiło do automatów
FAQ. Nowe przepisy dotyczące pracy platformowej
- Kiedy wejdzie w życie ustawa o pracy platformowej?
Według zapowiedzi ministry Agnieszki Dziemianowicz-Bąk nowe przepisy mają obowiązywać od 2027 roku. Dokładna data nie została jeszcze określona. Termin wdrożenia unijnej dyrektywy upływa 2 grudnia 2026 roku. - Czy wszyscy kurierzy Glovo i Pyszne.pl otrzymają umowy o pracę?
Nie. Projekt nie przewiduje automatycznego zatrudnienia wszystkich kurierów na etacie. Domniemanie stosunku pracy ma ułatwiać dochodzenie praw w sytuacjach, gdy sposób wykonywania obowiązków wskazuje na faktyczne podporządkowanie platformie. - Czy nowe przepisy obejmą wszystkie firmy kurierskie?
Nie automatycznie. Kluczowe będzie ustalenie, czy dany podmiot spełnia ustawową definicję cyfrowej platformy pracy. Tradycyjne firmy kurierskie nie zostaną objęte regulacją wyłącznie dlatego, że realizują dostawy. - Czy ustawa o pracy platformowej zwiększy koszty dostaw w e-commerce?
Może wpłynąć na koszty działalności operatorów platform, szczególnie jeśli konieczne będą zmiany w modelach zatrudnienia. Nie oznacza to jednak, że ceny usług dostawczych automatycznie wzrosną. Skala ewentualnych zmian będzie zależeć od ostatecznego kształtu ustawy i sposobu jej wdrożenia.
