Polska ma czas do 2 grudnia 2026 r. na wdrożenie unijnej dyrektywy platformowej. Nowe regulacje mają poprawić warunki osób wykonujących pracę za pośrednictwem platform cyfrowych i ułatwić ustalanie, kiedy faktycznie mamy do czynienia ze stosunkiem pracy. Zmiany mogą mieć znaczenie również dla sektora e-commerce, szczególnie firm korzystających z dostaw realizowanych przez platformy i modeli opartych na elastycznych formach współpracy.
Z tego artykułu dowiesz się:
- kiedy Polska musi wdrożyć dyrektywę platformową,
- jakie nowe prawa mogą zyskać kurierzy i inni pracownicy platform,
- na czym ma polegać domniemanie stosunku pracy,
- dlaczego nowe przepisy mogą mieć znaczenie dla sektora e-commerce,
- czy dyrektywa platformowa obejmuje wyłącznie kurierów i kierowców.
Dyrektywa platformowa w Polsce coraz bliżej
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pracuje nad wdrożeniem unijnej dyrektywy 2024/2831 dotyczącej poprawy warunków pracy za pośrednictwem platform. Projekt polskiej ustawy o wykonywaniu pracy za pośrednictwem cyfrowych platform pracy został skierowany do konsultacji publicznych 6 sierpnia 2026 r. Czasu na zakończenie procesu legislacyjnego pozostaje niewiele. Zgodnie z art. 29 unijnej dyrektywy państwa członkowskie muszą wprowadzić niezbędne przepisy do 2 grudnia 2026 r.
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, podczas Campusu Polska Przyszłości zapowiedziała, że resort będzie dążył do dotrzymania tego terminu. Zwróciła przy tym uwagę na przypadki, w których osoby formalnie współpracujące z platformami jako niezależni wykonawcy mogą w praktyce wykonywać pracę w warunkach zbliżonych do zatrudnienia pracowniczego. Regulacje nie dotyczą wyłącznie najbardziej widocznych przedstawicieli gig economy, czyli kurierów i kierowców. Praca platformowa może obejmować również inne osoby realizujące zlecenia za pośrednictwem cyfrowych platform, w tym specjalistów wykonujących usługi online.
Słuchaj podcastu „E-commerce bez tajemnic”
Domniemanie stosunku pracy może zmienić zasady współpracy
Jednym z najważniejszych elementów projektowanych przepisów jest mechanizm wzruszalnego domniemania stosunku pracy. Jeżeli okoliczności wykonywania pracy będą wskazywały na podporządkowanie platformie lub pośrednikowi, możliwe będzie przyjęcie, że istnieje stosunek pracy niezależnie od nazwy zawartej umowy. Według opublikowanych analiz projektu ciężar obalenia takiego domniemania ma spoczywać na platformie.
To właśnie ten element wzbudza istotne dyskusje wśród przedstawicieli biznesu. Federacja Przedsiębiorców Polskich zwraca uwagę, że proponowany model może wywierać presję na przedsiębiorców korzystających z elastycznych form współpracy. Organizacja wskazuje m.in. na ryzyko ograniczenia modeli B2B i umów cywilnoprawnych tam, gdzie ich charakter może zostać zakwestionowany.
Dyrektywa platformowa nie sprowadza się jednak wyłącznie do ustalania statusu zatrudnienia. Jej cele obejmują również zwiększenie przejrzystości zarządzania algorytmicznego, zapewnienie nadzoru człowieka nad określonymi decyzjami oraz ochronę danych osób wykonujących pracę za pośrednictwem platform.
Co nowe prawa kurierów oznaczają dla e-commerce
Zmiany będą dotyczyły bezpośrednio przede wszystkim platform i osób wykonujących za ich pośrednictwem pracę. Skutki mogą jednak być odczuwalne szerzej. Dostawy ostatniej mili są jednym z elementów doświadczenia zakupowego, a część rynku wykorzystuje modele oparte na elastycznej współpracy z kurierami. Jeżeli nowe przepisy wpłyną na koszty lub sposób organizacji pracy platform dostawczych, pośrednio mogą oddziaływać również na warunki współpracy oferowane sklepom internetowym. Na obecnym etapie byłoby jednak zbyt wcześnie, aby przesądzać skalę lub kierunek takich zmian.
Dla przedsiębiorców ważne jest także to, że zakres dyrektywy wykracza poza dostawy jedzenia czy przewóz osób. W Polsce w kontekście rynku platform wymieniane są m.in. usługi transportowe, dostawcze i platformy pośredniczące w zleceniach. Właściciele e-sklepów korzystający z zewnętrznych platform logistycznych powinni więc obserwować finalny kształt ustawy oraz ewentualne zmiany warunków współpracy proponowane przez partnerów.
Przeczytaj również: Pyszne.pl kontra PIP. Firma kwestionuje kontrole i ostrzega przed skutkami dla rynku
FAQ. Dyrektywa platformowa i prawa kurierów
- Kiedy dyrektywa platformowa zacznie obowiązywać w Polsce?
Polska ma obowiązek wdrożyć wymagane przepisy do 2 grudnia 2026 r. Projekt krajowej ustawy został skierowany do konsultacji publicznych w sierpniu 2026 r. - Czy każdy kurier platformowy automatycznie zostanie pracownikiem?
Nie. Projektowane rozwiązania nie oznaczają automatycznego przekształcenia każdej współpracy w umowę o pracę. Kluczowe mają być faktyczne warunki wykonywania pracy oraz to, czy występują przesłanki wskazujące na podporządkowanie platformie lub pośrednikowi. - Czy dyrektywa platformowa dotyczy tylko kurierów i kierowców?
Nie. Przepisy odnoszą się szerzej do pracy wykonywanej za pośrednictwem cyfrowych platform pracy. Kurierzy i kierowcy są najbardziej rozpoznawalnymi przykładami, ale zakres regulacji jest szerszy. - Dlaczego zmiany są ważne dla właścicieli sklepów internetowych?
E-commerce korzysta z rozbudowanego ekosystemu usług dostawczych i platformowych. Zmiana zasad zatrudnienia, zarządzania pracą i obowiązków platform może wpłynąć na sposób funkcjonowania części partnerów obsługujących handel internetowy. Konkretne konsekwencje biznesowe będzie można jednak ocenić dopiero po przyjęciu ostatecznej wersji polskich przepisów.
