Projekt nowelizacji ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów znacząco rozszerza kompetencje Prezesa UOKiK. Wśród nowych narzędzi znajdą się zakupy kontrolne pod przykrywką, możliwość blokowania stron internetowych oraz przeszukania w sprawach dotyczących zbiorowych interesów konsumentów.
Z tego artykułu dowiesz się:
- jakie nowe uprawnienia otrzyma Prezes UOKiK,
- na czym polegają zakupy kontrolne pod przykrywką i jakie mają znaczenie dowodowe,
- w jakich sytuacjach możliwe będzie blokowanie stron internetowych i domen,
- jaką rolę w nowych procedurach odegra Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów,
- jakie ryzyka regulacyjne powinni dziś uwzględnić właściciele e-sklepów.
Zakupy kontrolne pod przykrywką jako pełnoprawny dowód
Zgodnie z projektem nowelizacji ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes UOKiK otrzyma wyraźną podstawę ustawową do prowadzenia zakupów kontrolnych pod przykrywką w sprawach konsumenckich. Kontrolerzy będą mogli nabywać towary i usługi, posługując się fikcyjną tożsamością, aby sprawdzić, jak w praktyce wygląda proces sprzedaży, realizacja prawa odstąpienia od umowy czy sposób informowania o uprawnieniach konsumenta.
Dotychczas podobne działania były stosowane w ograniczonym zakresie. Nowelizacja nadaje im status pełnoprawnego środka dowodowego. Oznacza to, że materiał z takiego zakupu będzie mógł stanowić kluczowy dowód w postępowaniu dotyczącym naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Dla branży e-commerce to sygnał, że nie wystarczy poprawna dokumentacja regulaminowa. Urząd będzie badał realne doświadczenie zakupowe, w tym komunikację mailową, obsługę zwrotów i praktyki cenowe.
Słuchaj podcastu „E-commerce bez tajemnic”
Blokowanie stron internetowych i domen jako środek ostateczny
Projekt przewiduje również możliwość żądania usunięcia określonych treści ze stron internetowych przedsiębiorców, ograniczenia dostępu do elementów interfejsu, a w skrajnych przypadkach wystąpienia o usunięcie domeny z krajowego rejestru. Oznacza to możliwość zablokowania strony internetowej wykorzystywanej do naruszeń praw konsumentów.
To rozwiązanie ma być stosowane w walce z nieuczciwymi praktykami w handlu online, w tym w przypadku podmiotów działających wyłącznie w środowisku cyfrowym. Z perspektywy właścicieli e-sklepów oznacza to, że ryzyko sankcji nie będzie ograniczało się do kar finansowych. Możliwa stanie się również ingerencja w samą dostępność serwisu.
Przeczytaj również: Vinted blokuje konta użytkowników w Polsce. Sprzedaż komercyjna pod lupą platformy
Przeszukania w sprawach konsumenckich i rola sądu
Nowelizacja rozszerza także możliwość przeprowadzania przeszukań u przedsiębiorców na sprawy dotyczące naruszeń zbiorowych interesów konsumentów. Dotychczas tego typu działania były kojarzone głównie z postępowaniami antymonopolowymi. W nowym modelu przeszukanie będzie wymagało uprzedniej zgody Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Materiały zebrane w toku czynności będą mogły zostać wykorzystane jako dowód w postępowaniu. Jednocześnie legalność zakupów kontrolnych oraz decyzji o blokowaniu stron będzie podlegała kontroli w postępowaniu odwoławczym.
Znaczenie kontroli sądowej potwierdza wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 26 marca 2025 roku, sygnatura XVII AmA 85 20. Sąd uznał, że Prezes UOKiK nie może wykorzystywać materiałów operacyjnych pozyskanych przez ABW w postępowaniu antymonopolowym, ponieważ dowody tego typu są wyłączone z postępowań cywilnych i administracyjnych. Orzeczenie to wyznacza granice dowodowe i pokazuje, że rozszerzenie kompetencji organu nie oznacza pełnej dowolności w ich stosowaniu.
FAQ. Co nowelizacja ustawy oznacza dla e-commerce
- Czy UOKiK będzie mógł kupować w moim sklepie pod fałszywą tożsamością?
Tak, projekt przewiduje możliwość prowadzenia zakupów kontrolnych pod przykrywką. Dane użyte do transakcji mają być losowo wybierane z bazy urzędu. Taki zakup będzie mógł stanowić dowód w sprawie. - Czy możliwa jest blokada strony internetowej sklepu?
Nowe przepisy dopuszczają możliwość żądania usunięcia treści lub ograniczenia dostępu do elementów serwisu, a w ostateczności wystąpienia o usunięcie domeny z rejestru. Środek ten ma mieć charakter wyjątkowy. - Czy przeszukanie w sprawie konsumenckiej wymaga zgody sądu?
Tak. Projekt zakłada uprzednią zgodę Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na przeprowadzenie przeszukania u przedsiębiorcy. - Czy nowelizacja dotyczy wyłącznie dużych platform?
Nie. Przepisy odnoszą się do naruszeń zbiorowych interesów konsumentów, niezależnie od wielkości przedsiębiorcy. Oznacza to, że regulacje mogą objąć zarówno duże marketplace, jak i mniejsze e-sklepy.
